از پله‌های برقی بالا می‌روی و پا به محيطی می‌گذاری که به جای صداهای آزاردهنده و سرسام‌آور محيط بيرون، موسيقی ملايم و دمای کنترل‌شده‌ای دارد.

يک ماشين فروش خودکار نوشيدنی، آکواريوم و خودپرداز بانک اولين چيزی است که با آنها برخورد می‌کنی. چند صفحه پلاسما در بخش‌های مختلف سقف تعبيه شده‌اند و ديوار در طول مسير پر است از ويترين‌هايی که آثار يک عکاس را در دل خود جای داده‌اند.

شما ميان يک نگارخانه پا گذاشته‌ايد که با بقيه تفاوتی عمده دارد. اين نگارخانه پلی است که روی رودخانه‌ای از اتوموبيل‌ها معلق است.

استفاده از فضای شهری به عنوان مکان ارائه و معرفی توليدات فرهنگی و هنری موضوع تازه‌ای نيست. خيابان‌های شهرهای ايران هم از مدت‌ها پيش ميزبان نمايشگاه‌های عکس، نقاشی يا ساير محصولات فرهنگی بوده‌اند.

از طرف ديگر، شهروندان چند سالی است که روی خيابان‌های پر رفت و آمد پايتخت، نوع جديدی از پل‌های هوايی را تجربه می‌کند که به پله‌های برقی مجهزند و بيلبوردهای عظيم تبليغاتی را بر دوش خود حمل می‌کنند.

حالا تلفيقی از دو مورد مذکور ميهمان خيابان‌هاست.

يک ماه است که در تقاطع دو خيابان کريم‌خان زند و حافظ، يک پل هوايی با عرضی بيش از سه و طول پنجاه متر خودنمايی می‌کند که «پل - موزه پونه» نام گرفته است؛ هر چند که نام نگارخانه برايش مناسب‌تر از موزه است.

ابتکار ايرانی

فرنام، مدير پروژه پل - موزه پونه هزينه ساخت اين مجموعه را نزديک به يک و نيم ميليارد تومان اعلام کرده و آن را ايده‌ای کاملا ايرانی می‌داند که از هيچ نمونه غربی اقتباس نشده است.

«ما ساخت هفت پل‌موزه را در برنامه خود داريم و قرار است در فاز دوم اين پروژه، ضلع ديگر اين پل را روی خيابان حافظ امتداد دهيم. ضمن اين که در سه ميدان شهر نيز پل موزه را به‌صورت حلقه‌ای دور تا دور ميدان احداث خواهيم کرد».

او در ادامه صحبت‌های خود از اضافه کردن امکانات جديد از جمله عرض بيشتر پل‌ها تا هفت متر، کافی‌نت، کيوسک‌بانک‌های ۲۴ ساعته و باجه اطلاعات شهری و امکان مطالعه روزنامه‌ها به صورت الکترونيکی خبر می‌دهد.

همه برای يکی

ديوارهای اين پل در حال حاضر عکس‌های منطقه پارس جنوبی از «سعيد دهقانی» را نمايش می دهند و سپس در برنامه های بعدی، ميزبان يک نمايشگاه خط و يک نمايشگاه نقاشی خواهد بود.

 هنرمندان برای نمايش آثارشان در اين «نگارخانه» پر رفت و آمد، هزينه ای نمی پردازند. هزينه های مجموعه را بخش خصوصی می پردازد و با تبليغات و آگهی تامين می کند.

سطح بيرونی پل را بيلبوردهای تبليغاتی پوشانده اند و نمايشگرهای پلاسما که در راهروی داخلی نصب شده اند نيز آگهی های تجاری پخش می کنند. همچنين نمونه هايی از محصولات شرکت های مختلف در اين محل عرضه می شود.

درآمد اين تبليغات، نه تنها هزينه های مجموعه را پوشش می دهد بلکه سودی را نيز به جا می گذارد که تا 17 سال  در انحصار شرکت سازنده پل است.

يکی برای همه

بسياری از کشورهای جهان هنگام طراحی بناها و تاسيسات شهری، امکانات ويژه ای را برای گروههای خاص شهروندان همچون کودکان و معلولان در نظر می گيرند. اما سازه های ايرانی، اغلب بدون توجه به نيازمندی های اين گروههای خاص طراحی می شوند.

هر چند به نظر می‌رسد بهينه‌سازی محيط برای «عابران پياده» در دستور کار شهرداری تهران قرار گرفته است اما در اين بهينه سازی، عابرانی که دارای معلوليت هستند، معمولا ناديده گرفته می شوند.

بسياری از پياده‌روهای شهر همچنان فاقد استاندارد لازم از جمله مسيرهای مناسب برای عبور معلولان هستند و سطوح ناهموار يکی از بزرگ‌ترين مشکلات شهروندانی است که معلوليت‌های حرکتی مانع از فعاليت‌های اجتماعی آنها می‌شود.

با اين که سازه‌های جديد مانند «پل‌موزه پونه» رفاه نسبی را برای عموم به ارمغان می‌آورد اما در آن هيچ امکاناتی برای شهروندان معلول در نظر گرفته نشده و چون ديگر موارد برای آنان غيرقابل استفاده است.

برای اين دسته از شهروندان، «پل پونه» تنها يک تابلوی تبليغاتی بزرگ بر فراز خيابان کريمخان است. 

عکسها از نيما افشار نادری