«سنه د گلمز»، قطعه سنتی آذربایجانی که «رشید بهبودف» آن را اجرا کرد و پنجشنبه ۱۷ مرداد «لی لی افشار» در سالن «بتهوون» خانه هنرمندان ایران آن را با گیتارش نواخت، داستان مردی است که از دختری تقاضای ازدواج می کند و دختر مدام پیشنهاد او را رد می کند و در نهایت مرد به او می گوید هیچ چیز برایت نمی ماند، حتی خوشگلی ات.
این داستان یکی از چند داستان آهنگسازان مختلفی بود که لی لی افشار آن را با سازش بازگو کرد. بیشتر این داستان ها، حکایت دخترانی بود که سحر می کردند، سحر می شدند و دست نیافتنی بودند. مثلاً در دومین قطعه این کنسرت زنی را به جرم جادوگری و رواج خرافات و عقاید دینی به سمت محل اعدام می برند و این قطعه با یک تم و هفت واریاسیون ماجرای سفر به سوی مرگ را شرح می داد. این قطعه و دوقطعه دیگری که افشار بدون فاصله اجرا کرد، متعلق به آهنگساز ایتالیایی «ماریو کاستل نوو- تدسکو» است و یکی از ۲۴ قطعه ای است که آهنگساز آن را با الهام از نقاشیهای «فرانسیسکو گویا» نوشته است.
در دومین شب اجرای کنسرت در خانه هنرمندان، لی لی افشار روی سن کوچک تالار بتهوون روی صندلی چوبی نشست، شالش را با چند سنجاق کوچک روی سرش سفت کرد تا وقتی ساز می زند، از سرش نیفتد. سازش را در آغوش گرفت و دستانش روی دسته ساز رقصیدند. بعد از نواختن هر قطعه خانم نوازنده برمی خاست و رو به جمعیتی که در خاموشی فرورفته بودند تعظیم می کرد و لبخند می زد. بعد دوباره می نشست، سازش را کوک می کرد و انگشتانش به حرکت درمی آمدند. «برای این که یک قطعه را خوب اجرا کنید باید عاشق آن باشید وگرنه شنونده حتما متوجه می شود که با احساس نمی نوازید. قطعه باید شما را تکان دهد تا در شنونده تاثیر خود را بگذارد.»
او درباره هر قطعه توضیح می داد و داستان آن و تکنیک هایی را که به کار گرفته بازگو می کرد. انگار که روبروی هنرجویان خود نشسته باشد و بخواهد چیزی هرچند کوچک به آن ها بیاموزد. سنتی که در ایران مرسوم نیست و مجری موسیقی معمولاً توضیحاتی درباره قطعات نمی دهد.
از بین قطعاتی که اجرا شد، سه قطعه تم شرقی و ایرانی داشتند. یکی همین قطعه آذربایجانی، «باله ایرانی» و «لالایی»، همگی تنظیم لی لی افشار.
او از وقتی که ایران را ترک کرده، این نهمین سالی است که برای برگزاری کنسرت و «مستر کلاس» به ایران می آید. چند اجرای رسیتال گیتار کلاسیک و یک بار همراهی با ارکستر «لوریس چکناواریان» به عنوان سولیست مجموعه اجراهای او را در این سال ها تشکیل می دهند.
محکوم به تهرانصندلیهای سالن کوچک بتهوون در خانه هنرمندان همه اشغال شده بود. از وقتی که دو کنسرت لیلی افشار در تالار وحدت و کرمان لغو شده، نام او بیشتر بر سر زبان افتاده و شوق علاقه مندان به کنسرت برای دیدن اجرای زنده او بیشتر شده. در این چند سالی که از محل سکونت خود در آمریکا هر سال به ایران می آید، کنسرت و مسترکلاسی برگزار می کند و برمی گردد این اولین باری است که با مشکل مواجه می شود.
او امسال قرار بود در ایران حضور و اجراهای بیشتری داشته باشد، امسال اولین کنسرتش را در فرهنگسرای نیاوران برگزار کرد و قرار بود ۱۳ و ۱۴ مردادماه در تالار وحدت، رسیتال گیتار کلاسیک برگزار کند که مجوز این اجرا لغو شد. وزارت ارشاد دلیل جلوگیری از برگزاری کنسرت افشار در تالار وحدت را عدم تقاضای مجوز اعلام کرد اما افشار گفت که مجوز این کنسرت دریافت شده بود.
او قرار بود کنسرتی را هم در روزهای ۱۹ و ۲۰ مرداد در کرمان برگزار کند که با انتشار مطالبی در چند روزنامه صبح مجوز این کنسرت هم لغو شد. در این روزنامه ها نسبت به برگزار کنسرت لیلی افشار در کرمان هشدار داده شده بود. این رسانه ها بدون بردن نام لی لی افشار، از او به عنوان نخستین نوازنده زنی که قراراست در کرمان به اجرای برنامه بپردازند نام بردند و نوشتند: «این نوازنده سابقه طولانی در نواختن گیتار درخارج از کشور دارد».
لی لی افشار
براساس گزارش این رسانه ها، چنین اتفاقی تا کنون در کرمان بی سابقه بوده و موجب بروز واکنشهایی در مجامع فرهنگی و مذهبی شهر کرمان شده است.
خبرگزاری فارس ۱۶ مرداد
گزارش داد: «لغو مجوز برگزاری این کنسرت در حالی صورت گرفت که صبح امروز یکی از مسئولان اداره ارشاد شهرستان کرمان مدّعی شد که این کنسرت هنوز در نوبت دریافت مجوّز بوده و تبلیغات آن در سطح شهر زودتر از موعد پخش شده است.
البته با پیگیری های خبرنگار فارس در کرمان مشخص شد که کنسرت مذکور مجوز خود را دریافت کرده بوده و دستور لغو آن نیز صبح امروز از طریق مدیرکل اداره ارشاد استان کرمان صادر شده است.
نمایندگی خبرگزاری فارس در کرمان روز گذشته به محض اطلاع از اینکه ورود آقایان نیز به این کنسرت مجاز است خبر برگزاری آن را بر روی خروجی خود قرار داد.»
شاید اگر خبر لغو کنسرتهای موسیقی در شهرستانهای مختلف ایران را کنار هم بگذارید پی می برید که چرا هنرمندان از برگزاری کنسرت در شهرهای دیگر واهمه دارند و به روی صحنه رفتن در تهران را ترجیح می دهند.
دلیل خیلی از موسیقی دان های ایرانی برای عدم اجرای کنسرت در جایی غیر از تهران، امکانات محدود دیگر شهرها ست. کمبود سالن و نبود تجهیزات صوتی جوابی است که موسیقی دان ها در پاسخ به این سوال منتقدان می دهند که «چرا فقط در تهران به اجرای برنامه می پردازید؟» در حالی که دلیل لغو اغلب کنسرت ها در شهرهای مختلف، شرعی و مذهبی است.
جایزه ها و افتخاراتلی لی افشار در سال ۱۳۳۸ در تهران متولد شده و از سن ۱۰ سالگی شروع به فراگیری گیتار کرده است. او سال ۱۳۵۶ ایران را ترک کرده، لیسانس خود را در رشته موسیقی و فوق لیسانسش را در نوازندگی گیتار از کنسرواتور موسیقی «بوستون» و کنسرواتوار موسیقی «نیو انگلند» گرفته. اولین نوازنده گیتار زن است که موفق به دریافت دکترا در رشته موسیقی و گیتار شده است.
افشار ۱۸ سال است که در ایالت «ممفیس» امریکا تدریس می کند و در دانشگاه ممفیس گیتار درس میدهد.
او موفق به دریافت جایزه «اورویل گیبسون ۲۰۰۰» برای بهترین نوازنده گیتار کلاسیک در لوس آنجلس شد. جایزه عالی مسابقات بنیاد گیتار کلاسیک آمریکا را از آن خود کرد و دریافت جایزه ممتاز جشنواره مسابقات گیتار موسیقی «اسپن»، جایزه اول مسابقات گیتار انجمن ملی استادان موسیقی و انجمن استادان سازهای زهی آمریکا، جایزه کمیته انجمن هنرمندان تکنواز موسیقی و جایزه ضبط هنری استعدادهای ملی از دیگر افتخارات اوست.
دو سال پیش انتشارات «ماهور» چهار آلبوم از تکنوازی های گیتار لی لی افشار را وارد بازار کرد که این آلبوم ها پیش تر در امریکا ضبط و منتشر شده بودند. «مسخ»، «گذار در نوا»، « ۲۴ کاپریچوی گویا» و «ساغر» نام این آلبوم ها است.