مانکن های فشن جشنواره زنان سرزمین من، فقط برای این جشنواره نمایش نمی دهند. آن ها در استخدام مرکزی به نام «لوتوس» هستند، که برای اجرای نمایش زنده به این جا آورده شدند.
وقتی وارد نمایشگاه می شوند مثل بقیه دخترها نیستند. آنها به هیچ کس توجه نمی کنند، حتی نگهبان ها. در اطراف محل برگزار جشنواره یعنی خیابان «حجاب» تهران هم تا شعاع چند کیلومتری، «گشت ارشاد» به چشم نمی خورد، حتی یکی از فرماندهان نیروی انتظامی هم که برای دیدن از نمایشگاه طبق برنامه ای که در محل برگزاری نصب شده است، روز سه شنبه به نمایشگاه نیامد.
دخترهای فشن با لباس های مارک دار حدود ساعت ۴:۳۰ عصر (دو ساعت قبل از شروع مراسم) وارد نمایشگاه می شوند و یک راست به سمت محل برگزاری فشن می روند. اما وقتی به خانم فرحناز قندفروش (دبیر جشنواره و مشاور استاندار تهران) می رسند، سریع شال ها و روسری های خود را محکم می کنند.
داخل سالن، برپایی فشن وارد قسمتی می شوند که در آنجا باید لباس هایشان را عوض کنند، گوشه سالن چندین کفش با رنگ های مختلف گذاشته شده و در گوشه دیگر لباس هایی که قرار است به نمایش گذاشته شوند با برچسب های کاغذی که کد لباس برای نظر سنجی روی آنها چسبیده شده است از چوب رختی آویزان شده است.
وقتی یک خبرنگار پسر وارد همراه با دبیر جشنواره وارد این محوطه می شود، به سرعت در یک گوشه جمع می شوند و روی زمین می نشینند، سعی می کنند خودشان را پشت لباس ها پنهان کنند.
فکرش را بکنهر چند گفته می شود که آنها با کسی مصاحبه نمی کنند، اما بعد از اتمام نمایش، یکی از آنها را کنار خیابان حجاب پیدا می کنم که با عجله در حال راه رفتن در خیابان است، او می گوید که شاید کسانی که گفته اند فشن ها صحبت نمی کنند، از خودشان در آوردند. اما تاکید می کند که اسمش منتشر نشود. در مورد نحوه آشنایی اش با لوتوس صحبت نمی کند، اما می گوید برای هر نمایشی که می دهد ۲۰ هزار تومان می گیرد. او می گوید بعضی از لباس های جامعه (لباس هایی که برای بیرون از خانه طراحی شده اند) را می شود در خیابان پوشید. وقتی در مورد پوشیدن لباس هایی که برای میهمانی طراحی شدند از او سوال می کنیم می خندد و می گوید: «فک کن، اصلا.»
«مانکن نباید زیبا باشد»«شاه کوپا» کارگردان گروه نمایش زنده (فشن) لباس اسلامی در مورد انتخاب مانکن های لوتوس می گوید: «قد مانکن باید بین یک متر و ۷۰ تا یک متر و ۸۳ سانتی متر باشد، سایز مانکن هم باید ۳۶ و ۳۸ باشد و سایز ۴۰ مورد قبول نیست.»
او در مورد نحوه آموزش مانکن ها می گوید: «دوره ها معمولا در ۵ جلسه دو ساعته برگزار می شوند. به آنها نوع راه رفتن، درست ایستادن و نوع حرکت جلوی دوربین در چارچوب کشوری آموزش داده می شود.»
او می گوید: «مانکن ها مثل ورزشکاران به ورزش نیاز دارند و باید رژیم غذایی خود را حفظ کنند و به شدت مراقب وزن خود باشند. چهره زیبا زیاد برای ما اهمیت ندارد، چهره خنثی بیشتر مورد توجه است. نباید طراحی و نوع لباس تحت تاثیر چهره مانکن قرار بگیرد.»
خودم فشن پوشمجشنواره زنان سرزمین من برای سومین سال متوالی برگزار شد. در سومین دور آن که در محل کانون پرورش و فکری نوجوانان در خیابان حجاب تهران از ۲۵ تا ۵ تیرماه برگزار شد، لباس های سنتی، سنتی به روز شده و طراحی طراحان داخلی به نمایش گذاشته شد.
از برگزاری بخش فشن جشنواره که بلیط آن ۲۵۰۰ تومان است و اکثر بازدید کنندگان برای آن به نمایشگاه آمده اند که بگذرید، در طبقه بالای نمایشگاه لباس های سنتی و اقوام و ملل نمایش داده می شوند و طبقه پایین مختص لباس های تولیدی هاست.
«راجیو سینک» ۲۰ساله، مسئول غرفه «هندوستان» است. او سال اولی است که در این نمایشگاه مسوول غرفه شده است. در مورد لباس هایی که در غرفه اش عرضه می کند می گوید: «باید لباس ها آپ تو دیت باشد، فشن باشد» او که خودش و خواهرانش لباس های خودشان را از روی مدل های خارجی انتخاب می کند، می گوید: «تیپ خودم و خواهر هایم فشن است» در مورد استقبال مردم از غرفه خودشان می گوید: «ساری خیلی خوب فروش می رود، مخصوصا ساری قرمز، ولی چون من سایز بندی زیادی نداشتم خوب فروش نکردیم، ولی در این ۵-۶ روز حدود ۶۰۰ هزارتومان فروش داشته ایم.»
«خیلی رنگوارنگ هستند»
«معصومه» ۲۴ سال دارد و مهندس شیمی است. آمده و از قسمت پایین نمایشگاه یک مانتو خریده است. او می گوید: «حاضر نیستم لباس های اینجا را بپوشم، چون به نظرم خیلی خاص هستند. یعنی هرچند که پوششان خوب باشد، اما جلب توجهشان خیلی زیاد است، خیلی رنگوارنگ هستند.»
برای او مارک لباس زیاد مهم نیست، مرکز خریدش خیابان «ولی عصر» است. او ازدواج کرده، می گوید همسرم نظر خاصی روی پوششم ندارد، فقط می گوید باید پوشیده باشی اما در انتخاب لباس دخالت نمی کند.
«مینا»، ۱۹ سال دارد و دانشجوی رشته گرافیک است. لباس خاصی که به تن کرده او را از همه متمایز می کند. لباس سبز رنگ روشن، روسری او به شکل زنان عشایر بسته شده است. از او در مورد خاص بودن لباسش سوال می کنیم و او هم تایید می کند و می گوید با خاص بودن مشکلی ندارد. او می گوید، نگاه دیگران به من جذاب است، این نگاه جذاب مرا ناراحت نمی کند چون لباسم زننده نیست، فقط خاص است.
او می گوید لباسی که پوشیده طراحی خودش است و ادامه می دهد:«فقط داخل نمایشگاه اینطور نمی گردم، بیرون از نمایشگاه هم همین طور لباس می پوشم.» تا به حال گشت ارشاد به او تذکر نداده و خانواده اش هم با نوع پوشش او مشکلی ندارد.
اندامی نباشد«آسیه»، ۲۷ سال دارد و او می گوید : «نمایشگاه بد نیست، ولی خیلی هم خوب نیست. او می گوید هر نوع چادری سر می کنم، هم چادر ملی و هم چادر معمولی.»
او در مورد چادر «جلابیب» می گوید: «شاید بعضی ها استفاده کنند، اما من معمولا چیزی سر می کنم که سبک و خنک باشد» او در مورد رنگ چادر می گوید: «معمولا چادر مشکی استفاده می کنم، و دوست ندارم چادر رنگی استفاده کنم.»
او می گوید: «از مانتو استفاده نمی کنم چون تا به حال مانتویی که مناسب باشد ندیده ام.» او در مورد مناسب بودن می گوید: «یعنی نباید طوری برش بخورد که تنگ و اندامی شود.» و اضافه می کند که در دیدن خانم های مانتویی حس خاصی ندارد.
می گوید که مانتویی بودن، دلیل بر پوشش اشتباه نیست و بد مانتویی بودن پوشش بدی است.
«اشرف»، از سعادت آباد با دو دخترش به نمایگاه آمده، یکی از دخترانش ۲۴ و یکی دیگر ۱۹ سال دارد. او می گوید: «دخترانم را برای خرید لباس هرجایی می برم و خودشان انتخاب می کنند.»
او می گوید اگر دخترهایش مانتوهای تنگ و کوتاه انتخاب کنند، ممانعتی نمی کند. به نظر او این سلیقه ای است و او هم به سلیقه دخترانش احترام می گذارد. خود او لباس هایش را خودش می دوزد.
«پرهام»، ۲۵ ساله دانشجوی فیزیک است و در هندوستان تحصیل می کند او برای دیدن نمایشگاه آمده است. او در مورد لباس های نمایشگاه می گوید: «سه سال است که ایران نبودم، نسبت به قبل رنگ ها خیلی متفاوت شده است. مانتو ها بیشتر قابل توجه است، از لباس هایش زیاد خوشم نیامد چون لباس هایی که در هندوستان هستند قشنگ تر هستند.»
معدل رنگ مانتو فروشی ها طوسی است«فرحناز قند فروش»، دبیر سه دوره متوالی جشنواره در مورد این که برای آن ها، مد مهمتر است یا سنت می گوید :«به نظر من هر دو باید در کار دیده شود. ما در فراخوان مان اعلام کردیم که مدهای ارایه شده باید چند ویژگی داشته باشند. از المان های فرهنگی در آن ها استفاده شده باشد. نوآوری در آنها لحاظ شده باشد، با شرع (اسلام) همخوانی داشته باشد و دیگر این که رنگ های شاد در آن ها به کار رفته باشد.»
«فرحناز قند فروش» در مورد رنگ لباس ها ادامه می دهد: «الان ما معدل رنگ را بخواهیم در مانتو فروشی ها ببینیم، معدل رنگ ما از طوسی بالاتر نمی آید. ما اعلام کردیم نمی خواهیم از غرب در پوشش و لباس استفاده کنیم. همین جا می گویم که اگر هر کسی لباس هایی که در این نمایشگاه عرضه می شود را بیرون بپوشد، هیچکس (نیروی انتظامی) با او کاری ندارد. این فرق دارد با این که یک زنی لباس رنگ روشن انتخاب می کند، آن را تنگ اختیار می کند به گونه ای که ایجاد تبرج کند. ما با تبرج به شدت مخالف هستیم.»
او اصلی ترین دستاورد این نمایشگاه را «نجات طراحان داخلی» از وضعیت انفعال می داند و ادامه می دهد: «کاری انجام شد که طراحان ما که تا قبل از این جشنواره منفعل بودند، جایی برای اظهار وجود و کار پیدا کنند. کسانی بودند که کارهایشان در انبارهای دانشگاه ها مانده بود.»
او علت اصلی چیزی که از آن با عنوان «بد لباسی» و «تبرج» نام می برد را عدم وجود اجناس مناسب توصیف می کند و می گوید: «خیلی ها کالای مناسب را در اختیار ندارند! یعنی ما در این جشنواره هدفمان این است که مد هایی با المان هایی که گفتم را عرضه کنیم. خیلی ها هستند که برای خرید به بازار می روند اما وقتی مدل خواست خودشان را، یعنی همان مدل مبتنی بر ارزش ها را پیدا نمی کنند مجبور به خرید مدل های غربی می شوند. تنگ است، کوتاه است، ریون است و چسبان است. همین به دلیل باعث می شود که این وضع به وجود بیاید.»