2008 اکتبر 7
نام کاربری: کلمه عبور:
تازه ترین کشف «روزنامه نگاری پژوهش گرانه»، شبکه ای از مافیای تبهکاری در عصر و در نتیجه جهانی شدن است. مافیایی که از دستاورد هایی مانند امکانات فوق پیشرفته اینترنتی و امکانات بازار آزاد جهانی برای اداره مبادلات گسترده قاچاق و غیر قانونی و باند های آدمکشی و تامین بازار سکس در سطح جهان بهره می برد.

«میشا گلینی» (Misha Glenny)، خبرنگار پیشین شبکه جهانی بی بی سی در اروپای مرکزی به تازگی کتاب خود را که نتیجه سال ها تحقیق پر خطر درباره یک شبکه تبهکاری جهانی شده است با نام« مک مافیا» (McMAFIA) منتشر کرده است.

 Photo: Ralph Glenny , NYTIMES
میشا گلینی
بنا بر گزارش گلینی که سه سال روی آن کار کرده و برای دنبال کردن سرنخ ها به بلغارستان، آفریقای جنوبی، ژاپن و کلمبیا سفر کرده و حتی با اعضای گنگ های تبهکاری، شبکه های قاچاق و دلالان بین المللی زنان گفت و گو کرده است.
مدیریت یکی از بزرگ ترین این شبکه ها، در کشور به رسمیت شناخته نشده  «ترانس نیستریا» (Transnistria) قرار دارد. این منطقه خودمختار که به نام جمهوری خوانده می شود باریکه ای به وسعت۴۱۶۳ کیلومتر مربع وبا جمعیتی در حدود ۶۰۰ هزار نفر است که در میان دو کشور «مولداوی» و «اوکراین» قرار دارد.

اداره کنندگان اصلی شبکه، اعضای سابق ارتش «شوروی» و دو کارخانه ساخت موشک هستند. آن ها از کسانی استفاده می کنند که پیش از این به عنوان پلیس مخفی، افسر ضدجاسوسی، کماندو های نیرو های ویژه یا اعضای گارد های مرزبانی فعال بوده اند.

حوزه عمل این شبکه به ویژه قفقاز، آسیای مرکزی، خاورمیانه و آفریقای مرکزی را دربر می گیرد. فعالیت های این شبکه بسیار متنوع است و از قاچاق اسلحه تا کوکایین و هرویین و ماری جوانا، مبادله و انتقال غیر قانونی کارگران تا تامین زنان مورد نیاز باشگاه های سکس دبی و فاحشه خانه های تل آویو، کلاهبرداری اینترنتی تا تامین غیر قانونی مواد معدنی مصرفی در ساخت کامپیوتر و موبایل از آفریقای جنوبی را در بر می گیرد.

حجم این مبادلات مالی آن چنان بالا است که گلینی بر اساس ارزیابی های کارشناسانی که با آنان مصاحبه کرده است آن را به میزان ۱۵ تا ۲۰ درصد مبادلات بین المللی این مناطق می داند. مبادلاتی که ممکن است مربوط به خریدی در کلمبیا برای روسیه باشد و پول آن به حساب یک شرکت گاز و نفت در مجارستان ریخته شود.

یکی از تکان دهنده ترین بخش های گزارش گلینی، شبکه های انتقال زنان است. او سرنوشت دختری را دنبال می کند که خانه خود در «تیراسپول»( Tiraspol) پایتخت ترانس نیستریا را به امید پیدا کردن کار به مقصد اسراییل ترک می کند و مسیر مسکو و قاهره را طی می کند و مورد بهره برداری جنسی قرار می گیرد. یکی از همین مسیر های انتقال زنان «شاهراه شرم» (Highway of shame) نامیده می شود که «پراگ» را به «درسدن» پیوند می دهد. برخی از فعالان در این راه زنانی هستند که برای رهایی خود زنان دیگر را معامله و قربانی می کنند.

دو عامل مهم، کار ردیابی و مقابله با این جنایت سازمان یافته را برای پلیس بسیار دشوار ساخته است:

نخست این که برخلاف الگوهای سنتی مافیا که ساختاری هرمی داشتند و حتی گاه به شیوه ای خانوادگی اداره می شدند این شبکه به شدت تمرکز زدایی شده است. امکانی که به ویژه متکی به ارتباطات اینترنتی است. کسانی که با هم کار می کنند بی آن که شناختی از هم داشته باشند.

عامل دیگر، استفاده از اینترنت به گونه ای است که هیچ ردی از آن قابل پیگیری نیست. متخصصان برجسته پیام هایی را می فرستند که امکانی برای پیدا کردن ارسال کننده آن وجود ندارد. این ویژگی آن چنان کلیدی است که کارشناسان برجسته از آن با عنوان «جنایت سایبرنتیک» (Cybercrime) یاد می کنند.

 McMafia
یکی از پیچیدگی های فنی گزارش گلینی شواهدی است که او در عین نشان دادن مستندات آن قادر به آشکار سازی منابع و چهره های آن نبوده است. بنا بر گفته ویلیام گریمز، که «مک مافیا» را در نیویورک تایمزآنلاین (۱۱ آوریل ۲۰۰۸) بررسی کرده است، گلینی تصویر دقیقی از یک دنیای پنهان که ما تنها نشانه هایی از آن را می بینیم و جهان ما را فراگرفته به دست می دهد. همچنین همکاری گسترده جهانی با او در تهیه گزارش نشان می دهد که این گونه تلاش ها از نظر جامعه جهانی در چه حد بالایی از اهمیت قرار دارد و سهم روزنامه نگاری را در ترسیم واقعیت جهان نشان می دهد.

شاید یکی از مهمترین نکات کتاب، موقعیتی است که گلینی برای نشان دادن پیوند های این شبکه یا سیاست در مناطق درجه اول برای شبکه یعنی قفقاز و خاورمیانه و آسیای مرکزی دارد. آن چه گلینی را برای این بررسی مصمم می سازد، برنامه ترور یک برنامه ساز شبکه جهانی بی بی سی به نام «آلیسون پونتینگ» در سال۱۹۹۴ است که او را ناگزیر از آغاز زندگی زیر زمینی می سازد. ترور نافرجامی که با فعالیت های «جوهر دادایف» رهبر چچنی ها و خودکشی یک عضو «کا گ ب» ارمنستان در زندان مرتبط بود :
«مجموعه ای عملیات پنهانی که زاوایای تازه ای از پیوند های مک مافیا و سیاست را با پرداختی پر کشش به جزء جزء ماجرا بیان می کند.»