هرچند استفاده از سرنگ مشترک توسط معتادان تزريقی هنوز علت عمده ابتلا به بيماری ايدز در ايران است، اما نقش آن به تدريج کمرنگ تر می شود؛ خطر ايدز رفته رفته از راههای بيشتر و متنوعتری شيوع می يابد.
براساس آمارهای رسمی استفاده از سرنگ مشترک تا چند سال قبل علت حدود هفتاد درصد موارد ابتلا به بيماری ايدز در ايران بود. اما در حالی که اين رقم حدود شش درصد کاهش يافته است، بر شمار بيمارانی که بر اثر مقاربت های جنسی غير بهداشتی به ايدز مبتلا شده اند، افزوده می شود.
روند جديد، آموزشهای جديد
با توجه به روند شيوع بيماری ايدز در جهان و به تبع آن در ايران، به اذعان مسوولان، مبارزه با اين بيماری با استفاده از روشهای پنهان که از ملاحظات عرفی برخاسته اند، تأثيرگذار نيست و مبارزه عمومی و ملی با آن بايد فراگير شود.
گزارش هايی که از اجرای آموزش های پيشگيری منتشر شده است، نشان از توجه بيش از پيش به زنان و پس از آن به کودکان، نوجوانان و جوانان دارد.
ايران همچون 190 کشور ديگر عضو سازمان ملل، سند «اهداف توسعه هزاره» را امضاء کرده که يکی از هشت هدف مشترک آن، کاهش مبتلايان به ايدز تا سال 2015 است.
برخی از موارد شناسايی شده
- خراسان شمالی: 11
- گلستان: 72
- آذربايجان غربی: 175
- آذربايجان شرقی: 97
- گيلان: 45
- بوشهر: 116
- اصفهان: 233
- چهارمحال و بختياری: 38
- شهرستان بم: 11
- شهرستان نيکشهر 14
ايرنا، خبرگزاری جمهوری اسلامی
دکتر کامران باقری لنکرانی، وزير بهداشت ايران اميدوار است که راه اندازی 80 مرکز مشاوره رفتاری و «آموزش در سطوح بالا برای جوانان و نوجوانان» به رسيدن به اين هدف کمک کند و تعداد مبتلايان را به 30 درصد رقم کنونی برساند. اين هدف، به عقيده او، با توجه به امکانات موجود «دست يافتنی» است.
تاکنون بيش از 13 هزار مبتلا به بيماری ايدز در ايران شناسايی شدهاند اما برخی از مسوولان براساس آمارهای جهانی، رقم واقعی مبتلايان به اين بيماری در ايران را بيش از 70 هزار نفر می دانند. برخی آمارهای غيررسمی اين رقم را حتی تا 10 برابر شمار بيمارانی که شناسايی شده اند تخمين می زنند.
وزير بهداشت ايران تاييد کرده است که شمار واقعی مبتلايان به ايدز بيش بيمارانی است که توسط کارشناسان اين وزارتخانه «شناسايی» شدهاند، زيرا به گفته او، «بسياری از مبتلايان به ايدز برای انجام آزمايش به مراکز بهداشتی مراجعه نمیکنند، بنابراين در آمار رسمی کشور لحاظ نمیشوند.» او رقم واقعی مبتلايان را «در بدبينانه ترين حالت» حدود 60 تا 70 هزار نفر برآورد می کند.
هشدار: افزايش مبتلايان و تغيير راههای شيوع
رئيس مرکز تحقيقات ايدز ايران میگويد: «در ايران تاکنون يک هزار و 709نفر از بين 13 هزار حامل ويروس "اچ آی وی" جان خود را از دست دادهاند.»
دکتر مينو محرز به ايرنا گفته است: «در ايران بيشترين راه انتقال ايدز، اعتياد به مواد مخدر و استفاده از سرنگهای آلوده است ولی در سالهای اخير تغيير در الگوی انتقال اين بيماری ايجاد شده به اين صورت که درصد ابتلا به ايدز از راه تماس جنسی رو به افزايش است.»
طرد نکنيد ”لمس کردن، زندگی کردن يا خوابيدن در اتاقی که فرد بيمار و يا آلوده به ويروس زندگی می کند، استفاده از سرويس بهداشتی مشترک، بغل کردن، شنا، مسافرت با اتوبوس، سرفه و يا عطسه، استفاده از غذا، ليوان، فنجان و يا ظروف غذای فرد آلوده به ويروسHIV، ارائه کمک های اوليه و مراقبت از بيمار مبتلا به ايدز، موجب انتقال اين بيماری به شخص ديگری نمی شود. “
کارشناسان پزشکی
به گفته وی فراوانی ابتلا به بيماری ايدز به علت استفاده از سرنگهای آلوده در معتادان از حدود 70 درصد در سالهای اخير به حدود 64 درصد کاهش يافته در حالی که فراوانی آلودگی به ويروس ايدز بر اثر تماس جنسی از سه درصد به حدود هفت درصد افزايش يافته است.
در برخی از مناطق ايران، نقش تماسهای جنسی در انتقال بيماری ايدز، حتی بيش از اين بوده است؛ مقاربت های غير بهداشتی به عنوان علت شيوع اين بيماری مهلک در برخی نقاط کشور از جمله برخی مناطق جنوبی تا 28 درصد موارد نيز رسيده و شمار مبتلايان در گروه سنی بين 25 تا 34 سال در حال افزايش است.
رئيس مرکز تحقيقات ايدز میگويد پيشگيری از ايدز در اين موارد از راههای خودداری از تماس با شرکای جنسی متعدد و در نهايت استفاده از کاندوم امکان پذير است.
مسؤول طرح مبارزه با ايدز سازمان ملل در ايران نيز پيشتر اعلام کرده بود که هرچند براساس آمارهای رسمی، بيشترين درصد بيماران مبتلا به ايدز را معتادان تزريقی تشکيل می دهند، اما وزارت بهداشت به طور رسمی اعلام کرده که روند شيوع بيماری به سمت رفتارهای جنسی درحال تغيير است.
راههای انتقال ويروس HIV
آمارهای جهانی
- بيش از 40 ميليون نفر در جهان مبتلا به ايدز هستند.
- روزانه يک هزار و 400 کودک زير 15 سال به علت ابتلا با بيماری های مرتبط با ايدز می ميرند.
- روزانه بيش از شش هزار نوجوان در گروه سنی بين 15 تا 24 سال به «اچ آی وی» آلوده می شوند.
- ايدز موجب يتيم شدن 15 ميليون کودک در جهان شده است.
سازمان ملل متحد - يونيسف
ويروس ايدز از طريق خون و فرآورده های خونی آلوده، انتقال از مادر مبتلا به نوزاد، تماس جنسی غيربهداشتی و استفاده از سرنگ و سوزن مشترک از شخصی به شخص ديگر منتقل می شود.
بهترين راه پيشگيری از آلوده شدن به اين ويروس، افزايش آگاهی بهداشتی مردم، استفاده از سرنگ بهداشتی و پرهيز از استفاده مکرر و مشترک آن، تماس جنسی کنترل شده و تست کامل خون و فرآورده های آن قبل از تزريق به بدن است.
پزشکان اطمينان می دهند که لمس کردن، زندگی کردن يا خوابيدن در اتاقی که فرد بيمار و يا آلوده به ويروس زندگی می کند، استفاده از سرويس بهداشتی مشترک، بغل کردن، شنا، مسافرت با اتوبوس، سرفه و يا عطسه، استفاده از غذا، ليوان، فنجان و يا ظروف غذای فرد آلوده به ويروسHIV، ارائه کمک های اوليه و مراقبت از بيمار مبتلا به ايدز، موجب انتقال اين بيماری به شخص ديگری نمی شود.
فعالان مبارزه با ايدز تاکيد دارند که به همين دليل نبايد مبتلايان به اين بيماری را از حقوق اوليه هر انسانی که برخورداری از ارتباط عاطفی، کلامی و شغلی درجامعه است محروم کرد.
* اول دسامبر از سوی سازمان ملل متحد به عنوان روز جهانی ايدز شناخته شده است.